Khách lưu trú ở Tà Đùng thường có ba cách đi lại: tự lái xe riêng, thuê xe hợp đồng trọn chuyến từ nơi xuất phát, hoặc nhờ nơi ở gọi xe quen trong vùng để đưa đón những chặng ngắn. Vùng hồ không có xe công nghệ chạy thường xuyên như ở thành phố, xe ôm, taxi rất ít, nên đi lại cần sắp xếp từ trước, nhất là với khách không tự lái.
Bài này không chỉ đường lên Tà Đùng, chỉ bàn chuyện xe từ góc độ khách đang hoặc sắp ở một nơi lưu trú: chọn cách nào, hỏi gì khi thuê, và ai chịu trách nhiệm khi đặt xe qua nơi ở.
Ba cách đi lại và khi nào hợp
Mỗi cách có cái được và cái mất. Bảng dưới giúp so nhanh theo nhu cầu.
| Cách | Hợp với | Cần lưu ý |
|---|---|---|
| Tự lái xe riêng | Gia đình, nhóm bạn quen lái đường đồi | Đường đồi đất đỏ, dốc, mùa mưa trơn; hỏi chỗ đỗ ở nơi ở |
| Thuê xe hợp đồng trọn chuyến | Đoàn không có người lái, người lớn tuổi, khách công tác | Thoả thuận lịch trình, chỗ ở cho tài xế, phụ phí chờ |
| Nhờ nơi ở gọi xe quen | Chặng ngắn: từ bến xe khách, đi quanh hồ, ra trung tâm xã | Hỏi rõ giá, loại xe, người lái; xe quen chưa chắc là xe kinh doanh vận tải |
| Xe khách tuyến cố định rồi nhờ đón | Khách đi một hai người, tiết kiệm | Hẹn nơi đón chính xác; xe tuyến không vào tới nơi ở |
Với người không tự lái, cách hay dùng là kết hợp: xe khách tuyến hoặc xe hợp đồng lên vùng, rồi nhờ nơi ở sắp xếp xe cho những chặng quanh hồ.
Tự lái: những điều liên quan đến nơi ở
Tự lái cho nhiều tự do nhất, nhưng ở vùng hồ có vài điều cần hỏi nơi ở trước. Câu hỏi đầu tiên là chỗ đỗ: nơi ở có sân đỗ trong khuôn viên không, đỗ được mấy xe, xe lớn như xe bảy chỗ, xe mười sáu chỗ vào được không. Nhiều nơi trên đồi có sân nhỏ, đường vào hẹp.
Câu hỏi thứ hai là đoạn đường cuối: từ đường nhựa vào nơi ở là đường gì, dốc thế nào, mùa mưa có trơn không. Xe gầm thấp có thể khó đi đoạn đường đất có rãnh nước.
Câu hỏi thứ ba là đổ xăng, sạc điện. Cây xăng trong vùng thưa; xe điện thì trạm sạc công cộng rất ít ở vùng nông thôn. Hỏi nơi ở có cho sạc xe điện bằng ổ điện của cơ sở không, tính phí thế nào, và đừng tự ý cắm sạc khi chưa hỏi vì hệ thống điện nơi ở nhỏ có thể không chịu tải.
Thêm một câu nữa nếu đi xe máy từ xa lên: nơi ở có chỗ để xe trong sân có mái che, có khoá cổng ban đêm không. Mưa chiều vùng hồ đến nhanh; xe để ngoài trời cả đêm sáng ra yên ướt, khó nổ máy hơn.
Câu hỏi cuối là lái xe buổi tối. Đường đồi không có đèn, khúc cua gắt, có đoạn sương mù. Nếu định ra quán ăn tối hay đi đâu sau khi trời tối, hỏi nơi ở đường đi có an toàn không, hoặc nhờ họ gọi xe quen.
Thuê xe hợp đồng trọn chuyến
Thuê xe hợp đồng từ nơi xuất phát, chạy theo đoàn suốt chuyến là cách thoải mái cho đoàn không có người lái, đoàn có người lớn tuổi, đoàn công tác. Tài xế quen đường đồi đỡ cho cả đoàn nỗi lo.
Khi thuê, thoả thuận rõ lịch trình: ngày đi, ngày về, những điểm sẽ đi, có chạy quanh hồ trong thời gian ở không. Thoả thuận giá đã gồm những gì: nhiên liệu, phí đường, chỗ ở và ăn uống của tài xế, phụ phí chờ, phụ phí chạy thêm ngoài lịch trình.
Chỗ ở của tài xế là điều hay bị quên. Báo nơi lưu trú từ khi đặt phòng rằng đoàn có tài xế đi cùng; hỏi nơi ở có phòng cho tài xế không, hay tài xế tự lo. Nhiều nơi có phòng nhỏ dành cho tài xế, hướng dẫn viên.
Một lưu ý về đường vào nơi ở: xe hợp đồng loại lớn như mười sáu chỗ, hai mươi chín chỗ có thể không vào tới sân nơi ở trên đồi. Hỏi nơi ở trước xe cỡ nào vào được, nếu không thì xe đỗ ở đâu và khách đi bộ hay trung chuyển đoạn cuối thế nào, nhất là khi mang hành lý nặng.
Xe hợp đồng chở khách là hoạt động kinh doanh vận tải có điều kiện; đơn vị cho thuê nên có hợp đồng vận chuyển rõ ràng. Hỏi xe thuộc đơn vị nào, có hợp đồng không, tài xế có giấy phép lái xe đúng hạng không. Những câu này bảo vệ chính đoàn khi có sự cố.
Với xe lớn, hỏi trước nơi ở xe có vào tới nơi không. Có nơi xe lớn phải đỗ ở đường chính, khách đi bộ hoặc đổi xe nhỏ vào.
Nhờ nơi ở gọi xe: tiện nhưng hỏi cho rõ
Nhiều nơi lưu trú quanh hồ có "xe quen": người trong thôn có xe bảy chỗ, xe bán tải, xe máy, sẵn lòng đưa đón khách theo cuộc gọi. Đây là cách tiện nhất cho những chặng ngắn: từ chỗ xe khách tuyến thả xuống vào nơi ở, từ nơi ở ra điểm ngắm cảnh lúc sáng sớm, ra trung tâm xã ăn tối.
Điều cần hiểu là xe quen không nhất thiết là xe kinh doanh vận tải có đăng ký. Đó có thể là xe cá nhân của người quen chủ nhà, chạy thêm kiếm thu nhập. Việc này phổ biến ở vùng nông thôn, nhưng khách nên biết để chọn.
Khi nhờ gọi xe, hỏi: loại xe gì, đủ chỗ cho bao nhiêu người, ai lái, giá bao nhiêu cho chặng nào, trả tiền cho ai. Thoả thuận giá trước khi lên xe, tránh tranh cãi sau.
Với trẻ nhỏ, hỏi xe có dây an toàn đủ cho mọi ghế không; nếu mang ghế ngồi ô tô cho trẻ, báo trước để chọn xe phù hợp. Xe bán tải chở người ở thùng sau là điều không nên chấp nhận, nhất là trên đường đồi.
Giờ giấc cũng cần nói rõ. Xe quen thường là người làm nông, sáng sớm ra rẫy, chiều mới rảnh. Muốn đi ngắm bình minh lúc trời còn tối, hẹn từ tối hôm trước và hỏi lại người lái có chắc đi được không. Đặt giờ quá sớm mà không xác nhận lại dễ thành cảnh đứng chờ ở cổng.
Khi có sự cố trên xe quen, trách nhiệm thuộc về người lái và chủ xe, không mặc nhiên thuộc về nơi ở dù nơi ở là người giới thiệu. Đây là lý do nên hỏi rõ trước.
Đến bằng xe khách tuyến
Khách đi một hai người, muốn tiết kiệm, có thể đi xe khách tuyến cố định lên vùng rồi nhờ nơi ở đón ở điểm xe dừng. Cách này cần hẹn chính xác: xe dừng ở đâu, khoảng mấy giờ, ai đón, nhận ra nhau thế nào.
Xe khách tuyến thường không vào sâu tới nơi ở trên đồi. Điểm dừng có thể là trung tâm xã, ngã ba lớn, hoặc thị trấn gần đó. Hỏi nơi ở điểm nào tiện nhất để đón, rồi báo nhà xe thả đúng điểm đó.
Giờ xe khách đến có thể lệch so với dự kiến, nhất là chặng đường dài, mùa mưa. Cập nhật cho người đón khi gần tới, có sóng thì gọi, không có sóng thì nhắn trước giờ dự kiến mới.
Nếu mang hành lý nhiều, xe máy đón ở điểm dừng có thể không chở hết. Báo trước số người, số kiện hành lý để nơi ở cho xe ô tô ra đón hoặc chia hai lượt. Đứng chờ ở ngã ba với vali lớn giữa trời mưa không phải trải nghiệm mở đầu dễ chịu.
Khi về, hỏi nơi ở giờ xe tuyến đi qua, nhờ đưa ra điểm đón sớm hơn giờ xe một chút. Bỏ lỡ chuyến ở vùng nông thôn có thể phải chờ rất lâu chuyến sau.
Trang này không nêu giờ xe hay giá vé vì chúng thay đổi theo nhà xe và mùa; hỏi trực tiếp nhà xe hoặc nơi ở để có thông tin mới nhất.
Người lớn tuổi, trẻ nhỏ và hành lý: sắp xếp xe cho hợp
Đi cùng người lớn tuổi, chặng đường dài lên vùng cao cộng với đoạn đồi quanh co dễ gây mệt, say xe. Chọn xe rộng, êm, ghế ngả được; xếp người lớn tuổi ngồi hàng ghế trước hoặc giữa, gần cửa. Báo nơi ở giờ đến dự kiến để họ chuẩn bị phòng tầng trệt, nước ấm, chỗ nghỉ ngay khi xuống xe.
Với trẻ nhỏ, ghế ngồi ô tô cho trẻ là thứ nên mang theo nếu đi xe riêng hoặc xe hợp đồng; xe quen trong vùng hầu như không có. Dừng nghỉ giữa đường nhiều hơn bình thường, tránh để trẻ ăn no ngay trước đoạn đường đèo.
Hành lý cồng kềnh như xe đẩy trẻ em, xe lăn, thùng đồ ăn, dụng cụ chụp ảnh cần báo khi thuê xe để chọn xe đủ chỗ. Với nơi ở trên đồi có bậc thang, hỏi nơi ở có người giúp mang đồ từ chỗ đỗ xe lên phòng không. Nhiều nơi sẵn lòng giúp nếu được báo trước.
Khi về, xếp hành lý từ tối hôm trước, hẹn xe sớm hơn giờ cần đi một chút. Đường lúc sáng sớm có sương, đi chậm hơn; người lớn tuổi và trẻ nhỏ cũng cần thêm thời gian chuẩn bị. Trả phòng vội vàng là lúc dễ quên đồ nhất.
Ai chịu trách nhiệm khi đặt xe qua nơi ở
Nơi ở là người giới thiệu. Khi chủ nhà gọi giúp một xe quen, họ thường chỉ là người kết nối. Hợp đồng vận chuyển, dù bằng lời, là giữa khách và người lái xe. Nếu muốn nơi ở chịu trách nhiệm, cần thoả thuận rõ.
Nơi ở bán kèm dịch vụ. Một số cơ sở có xe riêng, bán dịch vụ đưa đón như một phần của gói. Khi đó nơi ở chịu trách nhiệm về dịch vụ mình bán, giống như với phòng.
Doanh nghiệp vận tải. Xe của doanh nghiệp vận tải có hợp đồng thì trách nhiệm thuộc doanh nghiệp đó. Theo danh bạ doanh nghiệp của trang, trên địa bàn xã có rất ít doanh nghiệp vận tải; phần lớn xe đưa đón là xe cá nhân hoặc từ vùng khác đến.
Khách tự chọn. Dù cách nào, khách có quyền từ chối một chiếc xe không an toàn: xe thiếu dây an toàn, tài xế có dấu hiệu đã uống rượu bia, chở quá số người. Không ai nên lên xe chỉ vì ngại.
Câu hỏi thường gặp
Ở Tà Đùng có taxi hay xe công nghệ không?
Rất ít, gần như không có xe chạy thường xuyên như ở thành phố. Khách không tự lái thường thuê xe hợp đồng trọn chuyến hoặc nhờ nơi lưu trú gọi xe quen trong vùng cho những chặng ngắn. Nên sắp xếp trước, không trông vào việc gọi xe tại chỗ.
Nhờ nơi ở gọi xe có an toàn không?
Thường ổn vì chủ nhà gọi người quen, nhưng nên hỏi rõ loại xe, ai lái, giá, và biết rằng xe quen chưa chắc là xe kinh doanh vận tải. Có quyền từ chối xe thiếu dây an toàn, chở quá người hay tài xế có dấu hiệu đã uống rượu bia.
Thuê xe hợp đồng lên Tà Đùng cần thoả thuận gì?
Lịch trình, giá đã gồm những gì, chỗ ở và ăn uống của tài xế, phụ phí chờ hoặc chạy thêm. Báo nơi lưu trú có tài xế đi cùng để họ bố trí chỗ ngủ. Hỏi xe có vào tới nơi ở không nếu là xe lớn.
Xe điện có sạc được ở nơi lưu trú không?
Tuỳ nơi. Trạm sạc công cộng ở vùng nông thôn rất ít. Hỏi trước nơi ở có cho sạc bằng ổ điện của cơ sở không, có tính phí không; không tự ý cắm sạc vì hệ thống điện nơi ở nhỏ có thể không chịu tải.
Đi xe khách tuyến thì xuống đâu để được đón?
Hỏi nơi ở điểm đón tiện nhất, thường là trung tâm xã hoặc ngã ba lớn, rồi báo nhà xe thả đúng điểm đó. Cập nhật giờ đến cho người đón vì xe tuyến có thể lệch giờ. Bài này không nêu giờ xe, giá vé cụ thể.
Lái xe buổi tối quanh hồ có nên không?
Hạn chế nếu không quen đường. Đường đồi không đèn, khúc cua gắt, có lúc sương mù, mùa mưa trơn. Nếu cần đi buổi tối, hỏi nơi ở về đường đi hoặc nhờ họ gọi xe quen có người lái thạo đường.