Khi nghỉ kiểu resort ở vùng hồ Tà Đùng, phần lớn khách ăn sáng và ăn tối ngay trong khu nghỉ, chỉ ra ngoài một hai bữa trưa khi đã đi đâu đó. Lý do rất thực tế: đường quanh hồ tối và vắng về đêm, quán xá trong xã thưa, trời lạnh nhanh sau hoàng hôn, còn mục đích của chuyến nghỉ là không phải đi lại nhiều. Ra ngoài hợp khi anh chị muốn đổi món, muốn ăn món địa phương ở quán của bà con, hay đang trên đường đi đâu đó vào ban ngày. Dù chọn cách nào, cũng nên báo nơi nghỉ trước bữa tối.
Hồ Tà Đùng là hồ thủy điện Đồng Nai 3 ở xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng (vùng Đắk Som, Đắk R'Măng thuộc Đắk Nông cũ). Bài này không giới thiệu quán cụ thể nào, mà giúp anh chị sắp các bữa ăn trong một chuyến nghỉ dưỡng hai ba ngày sao cho cả nhà vừa ăn ngon vừa giữ được nhịp nghỉ.
Vì sao ăn trong khu nghỉ là lựa chọn mặc định
Ở thành phố, ra ngoài ăn là chuyện bình thường: quán ở ngay cuối phố, đường sáng đèn, gọi xe là có. Vùng hồ khác. Nơi nghỉ thường nằm trên đồi, cách trục đường chính một đoạn đường đất, cách khu dân cư trung tâm xã một quãng. Sau hoàng hôn, đường quanh hồ tối, nhiều đoạn không có đèn, sương có thể xuống dày, mùa mưa đường trơn. Lái xe ra ngoài ăn tối rồi quay về trong điều kiện đó không thoải mái, nhất là với người không quen đường.
Thêm nữa, mục đích của nghỉ kiểu resort là giảm việc phải lo. Ăn tại chỗ nghĩa là không phải tìm quán, không phải lái xe, không phải chờ bàn, ăn xong là về phòng. Với gia đình có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi, điều đó càng đáng giá.
Vì vậy, nhiều khách coi bữa sáng và bữa tối trong khu nghỉ là mặc định, chỉ tính ra ngoài cho bữa trưa hoặc khi có lý do riêng. Đó là cách sắp xếp hợp lý nhất cho phần lớn chuyến nghỉ ở vùng hồ.
Những kiểu sắp bữa mà nơi nghỉ hay áp dụng
Phòng kèm bữa sáng. Kiểu phổ biến nhất. Bữa sáng có thể là món nước, cơm, bánh mì, trứng, cà phê; có nơi dọn theo suất, có nơi bày sẵn vài món. Hỏi giờ phục vụ và có phục vụ sớm nếu mình cần đi sớm không.
Bữa trưa, bữa tối gọi theo món. Khách chọn món từ danh sách của bếp, trả theo món. Ở bếp nhỏ, nên gọi trước vài giờ để bếp kịp chuẩn bị, nhất là món cá, món gà.
Bữa theo suất đặt trước. Bếp nấu một mâm chung cho cả bàn, khách báo số người từ trước. Kiểu này hợp với gia đình và nhóm, thường món nhà, ăn chung.
Gói kèm nhiều bữa. Một số nơi bán phòng kèm luôn các bữa trong ngày. Tiện cho người không muốn lo, nhưng đọc kỹ gồm những bữa nào, đồ uống có tính riêng không, bỏ bữa có được trừ không.
Không có bếp phục vụ. Có nơi chỉ cho thuê phòng, không nấu. Khi đó phải ra ngoài ăn hoặc đặt đồ từ quán gần đó; hỏi rõ trước khi đặt để không bị bất ngờ.
Khi nào nên ra ngoài ăn
Ra ngoài ăn hợp nhất vào buổi trưa, khi trời sáng, đường dễ đi, và thường là lúc anh chị đang trên đường ra hồ, đi một vòng quanh xã hay ghé mua nông sản. Ăn ở quán của bà con trong vùng là cách để biết thêm khẩu vị địa phương, đổi gió sau vài bữa ở nơi nghỉ, và cũng là góp chút thu nhập cho người dân quanh hồ.
Ra ngoài cũng hợp khi nhóm muốn món mà bếp nơi nghỉ không làm, hoặc khi ở nhiều ngày và đã thấy thực đơn lặp lại. Nếu muốn ra ngoài ăn tối, nên đi sớm, khi trời còn sáng, ăn xong quay về trước khi tối hẳn, và để người không uống rượu bia lái xe.
Không nên ra ngoài ăn tối nếu trời đang mưa lớn, sương dày, hay chưa ai trong nhóm đi đường đó ban ngày. Nhiều khách tìm quán theo định vị rồi bị dẫn vào đường đất nhỏ, không có đèn, lúc quay đầu mới thấy khó. Hỏi nơi nghỉ quán nào gần, đường đi có dễ không, mấy giờ quán đóng, rồi mới quyết.
Bữa tối: tại sao nên báo trước dù ăn ở đâu
Bếp ở nơi nghỉ vùng hồ thường nhỏ, nguyên liệu mua theo số khách, có khi phải đi chợ xa. Nếu anh chị muốn ăn tối ở nơi nghỉ, báo từ trưa hoặc từ khi nhận phòng: mấy người, ăn lúc mấy giờ, có ai ăn kiêng không, muốn món gì nếu được chọn. Bếp chuẩn bị đúng thì món ngon hơn, dọn đúng giờ, không phải chờ.
Ngược lại, nếu định ra ngoài ăn tối, cũng nên báo để bếp không nấu phần cho mình. Ở nơi có gói bữa, việc báo trước còn giúp anh chị hỏi có được trừ tiền bữa bỏ không.
Nhiều nơi nghỉ đóng bếp khá sớm so với thành phố. Khách về muộn mới gọi món thường chỉ còn mì gói hay vài món đơn giản. Biết giờ bếp đóng giúp anh chị sắp lịch chiều tối hợp lý, không để cả nhà đói lúc khuya.
Cân nhắc nhanh theo từng bữa
Bảng gợi ý dưới đây dựa trên điều kiện chung của vùng hồ, không phải quy định của nơi nghỉ nào:
| Bữa | Thường hợp nhất | Lý do | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Sáng | Trong khu nghỉ | Thường đã kèm phòng, ăn chậm ngắm sương | Hỏi giờ phục vụ nếu cần đi sớm |
| Trưa | Linh hoạt | Trời sáng, đường dễ, có thể đang ở ngoài | Quán vùng hồ có giờ nghỉ trưa, hỏi trước |
| Tối | Trong khu nghỉ | Đường tối, trời lạnh, giữ nhịp nghỉ | Báo bếp từ trưa |
| Ăn khuya | Tự chuẩn bị | Bếp thường đã đóng, quán quanh hồ ít mở muộn | Mua đồ ăn nhẹ trước khi vào vùng hồ |
Đây chỉ là điểm xuất phát. Gia đình thích khám phá ẩm thực có thể ra ngoài nhiều hơn vào ban ngày; người muốn nghỉ yên tuyệt đối có thể ăn cả ba bữa tại chỗ. Điều quan trọng là quyết định có tính tới đường đi, thời tiết và giờ bếp.
Món ăn vùng hồ: nên chờ đợi gì
Món ở vùng hồ chủ yếu là món nhà, nấu từ nguyên liệu gần: cá nuôi hay đánh bắt ở hồ (tuỳ nơi và tuỳ mùa), gà thả vườn, rau trồng trong vùng, măng, các loại đậu, bơ và trái cây theo mùa của Tây Nguyên. Cà phê gần như nơi nào cũng có, vì quanh hồ là vùng trồng cà phê. Có nơi nấu thêm vài món kiểu đồng bào trong vùng, có nơi theo khẩu vị miền xuôi.
Không nên chờ đợi thực đơn nhiều trang, món Âu cầu kỳ, quầy bánh ngọt, đồ uống pha chế đủ loại như ở khu nghỉ ven biển lớn. Đổi lại, món nấu nóng, ăn trong khí trời se lạnh, thường hợp miệng hơn người ta nghĩ.
Đặc sản thì nên hỏi nơi nghỉ đang có gì trong mùa, thay vì tìm theo danh sách đọc trên mạng. Mỗi mùa vùng hồ có thứ ngon riêng, và bếp địa phương biết rõ nhất lúc nào món nào tươi.
Ăn kiêng, trẻ nhỏ, người lớn tuổi
Người ăn chay, ăn kiêng đường, kiêng mặn, dị ứng hải sản hay đậu phộng nên báo ngay từ lúc đặt phòng, nhắc lại khi nhận phòng. Bếp nhỏ thường sẵn lòng nấu riêng, nhưng cần biết trước để mua đủ nguyên liệu. Nếu chế độ ăn quá đặc biệt, mang theo một ít thực phẩm quen dùng cho chắc.
Trẻ nhỏ kén ăn có thể không quen món vùng cao. Mang theo vài món con thích, sữa, bánh, và hỏi bếp có nấu được cháo, cơm mềm, món ít cay không. Người lớn tuổi thường hợp món mềm, ít dầu mỡ, canh nóng; báo bếp để họ điều chỉnh.
Nước uống cũng nên chủ động: hỏi nơi nghỉ nước uống trong phòng có sẵn không, có đun nước sôi được không. Mang bình riêng để rót nước, vừa tiện vừa bớt chai nhựa.
Với cả ba nhóm này, nên giữ bữa ăn đúng giờ hơn bình thường. Đi đường dài, đổi khí hậu, ngủ chỗ lạ đã đủ làm cơ thể mệt; bữa ăn lệch giờ, đói lâu rồi ăn dồn dễ làm trẻ quấy, người lớn tuổi khó chịu.
Tự mang đồ ăn vào khu nghỉ có được không
Nhiều gia đình mang theo trái cây, bánh, đồ ăn vặt cho trẻ; điều này thường không có vấn đề gì khi ăn trong phòng. Nhưng một số nơi nghỉ không cho mang đồ ăn, đồ uống từ ngoài vào nhà hàng hay khu chung, hoặc tính phí phục vụ khi mang vào. Hỏi trước để tránh khó xử.
Nếu muốn tự nấu, nhớ rằng nơi nghỉ kiểu resort thường không có bếp cho khách dùng như nhà thuê nguyên căn. Nấu nướng trong phòng bằng bếp mang theo vừa không được phép ở nhiều nơi, vừa có nguy cơ cháy ở nhà gỗ. Ai thích tự đi chợ, tự nấu nên chọn kiểu nơi ở có bếp riêng thay vì nơi nghỉ có dịch vụ.
Đồ ăn mang vào phòng nhớ đậy kín, bỏ rác đúng chỗ. Vùng hồ có kiến, chuột, côn trùng; đồ ăn để hở qua đêm là mời chúng vào phòng.
Một chuyến hai đêm: gợi ý sắp bữa
Để dễ hình dung, có thể nghĩ tới một chuyến ba ngày hai đêm điển hình. Ngày đầu, cả nhà đi đường dài, thường ăn trưa dọc đường trước khi vào vùng hồ. Khi gần tới, gọi báo nơi nghỉ giờ đến và số suất ăn tối. Tối đầu ăn tại chỗ, ăn sớm, rồi nghỉ cho lại sức.
Ngày thứ hai là ngày trọn vẹn. Ăn sáng tại chỗ, thong thả. Nếu buổi sáng ra hồ hay đi một vòng quanh xã, bữa trưa có thể ăn ở quán của bà con trên đường, rồi về nghỉ trưa. Nếu cả nhà chỉ muốn ở yên, ăn trưa luôn ở nơi nghỉ. Bữa tối thứ hai có thể đặt một mâm đặc biệt hơn: cá hồ, gà vườn, canh măng, hay một món đặc sản theo mùa mà bếp gợi ý.
Ngày cuối, ăn sáng xong trả phòng, ăn trưa dọc đường về. Nhờ nơi nghỉ gói giúp ít đồ ăn nhẹ hay trái cây cho trẻ ăn trên xe nếu cần. Cả chuyến chỉ có một hai bữa ăn ngoài, còn lại đều trong khu nghỉ, đúng nhịp của một kỳ nghỉ không phải lo nghĩ.
Chi phí ăn uống: hỏi gì để khỏi bất ngờ
Không nêu được giá chung vì mỗi nơi một khác, nhưng có vài câu giúp anh chị tính trước. Bữa sáng đã gồm trong giá phòng chưa, gồm cho mấy người, trẻ em tính thế nào. Bữa trưa, bữa tối tính theo món hay theo suất, đồ uống có tính riêng không. Có phụ thu phục vụ, phụ thu dọn bữa ở hiên riêng hay không.
Xin nơi nghỉ gửi danh sách món kèm giá trước, hoặc hỏi giá suất ăn cho số người của mình. Với gói kèm nhiều bữa, so xem gói có thật sự lợi hơn gọi lẻ không, vì nếu hay ra ngoài ăn trưa thì trả trước cả ba bữa có khi lại phí. Cuối chuyến, xem kỹ hoá đơn ăn uống trước khi trả phòng, hỏi ngay nếu có món mình không gọi.
Nếu cần hoá đơn cho phần ăn uống, chẳng hạn chuyến nghỉ do công ty hay đoàn thể chi, nói với nơi nghỉ ngay từ đầu để họ ghi tách hay gộp đúng cách. Ra ngoài ăn ở quán nhỏ thì thường khó lấy hoá đơn, nên tính trước bữa nào cần chứng từ để ăn tại chỗ.
Câu hỏi thường gặp
Nghỉ dưỡng ở Tà Đùng nên ăn tối trong khu nghỉ hay ra ngoài?
Phần lớn nên ăn tối trong khu nghỉ, vì đường quanh hồ tối và vắng về đêm, trời lạnh nhanh, quán xá thưa. Nếu muốn ra ngoài, đi sớm khi trời còn sáng, hỏi nơi nghỉ đường đi và giờ quán đóng trước.
Nơi nghỉ ở Tà Đùng có phục vụ ăn uống không?
Nhiều nơi có bếp phục vụ bữa sáng, có nơi nấu thêm bữa trưa, bữa tối theo món hoặc theo suất. Một số nơi chỉ cho thuê phòng, không nấu. Hỏi rõ trước khi đặt để biết mình phải tự lo những bữa nào.
Có cần đặt bữa tối trước ở nơi nghỉ vùng hồ không?
Nên đặt trước, thường từ trưa hoặc khi nhận phòng. Bếp nhỏ mua nguyên liệu theo số khách; báo trước thì món ngon hơn, dọn đúng giờ. Nhiều nơi đóng bếp sớm, về muộn mới gọi thì ít món.
Ở vùng hồ Tà Đùng ăn khuya được không?
Khó, vì bếp nơi nghỉ thường đóng sớm và quán quanh hồ ít mở muộn. Nên mua sẵn đồ ăn nhẹ, trái cây, sữa cho trẻ trước khi vào vùng hồ, cất kín trong phòng.
Người ăn chay, ăn kiêng đi nghỉ ở Tà Đùng cần làm gì?
Báo ngay khi đặt phòng và nhắc lại khi nhận phòng để bếp chuẩn bị nguyên liệu. Nếu chế độ ăn quá đặc biệt, mang theo một ít thực phẩm quen dùng. Hỏi thêm bếp có nấu được món mềm, ít dầu mỡ cho người lớn tuổi không.
Có được mang đồ ăn từ ngoài vào khu nghỉ không?
Ăn trong phòng thường không sao, nhưng có nơi không cho mang đồ ăn, đồ uống vào nhà hàng hay khu chung, hoặc tính phí phục vụ. Hỏi trước. Không tự nấu bằng bếp mang theo trong phòng, nhất là ở nhà gỗ.