Farmstay, bungalow và glamping không phải tên loại hình trong Luật Du lịch 2017; luật chỉ có "bãi cắm trại du lịch" và nhóm "các cơ sở lưu trú du lịch khác". Ba chữ kia là tên thương mại: farmstay gợi việc ngủ trong trang trại, bungalow gợi căn nhà nhỏ một tầng tách riêng, glamping gợi kiểu cắm trại có tiện nghi. Mỗi tên cho biết không khí, nhưng không nói chắc dịch vụ.
Quanh hồ Tà Đùng, những tên này xuất hiện nhiều vì địa hình đồi, vườn cà phê, mặt hồ rộng rất hợp với kiểu ở gần thiên nhiên. Bài này giúp người quen khách sạn hiểu mỗi tên thường mang theo điều gì: kiểu phòng, khu vệ sinh, người phục vụ, mức chịu thời tiết, để chọn đúng và hỏi đúng.
Bốn tên gọi và cách hiểu thường gặp
Bảng tóm tắt cách các tên này thường được dùng. Mỗi cơ sở có thể khác, nên coi đây là điểm xuất phát để đặt câu hỏi.
| Tên gọi | Thường là | Khu vệ sinh | Chịu thời tiết |
|---|---|---|---|
| Farmstay | nơi ở trong trang trại, vườn; có thể là phòng, nhà gỗ hay homestay | tùy nơi, có thể riêng hoặc chung | như nhà thường |
| Bungalow | căn nhà nhỏ một tầng, tách rời, thường có hiên | thường riêng trong căn | khá tốt nếu xây kín |
| Glamping | lều lớn dựng sẵn, có giường, đèn, có khi có điện | thường chung, đôi khi riêng | phụ thuộc lều; gió mưa ảnh hưởng nhiều |
| Bãi cắm trại du lịch | đất bằng cho dựng lều, khách tự mang hoặc thuê lều | khu chung | thấp; mưa lớn phải trú |
Hàng cuối là loại có trong luật, ba hàng trên là tên thương mại. Trên giấy tờ, một nơi tên farmstay có thể đăng ký là homestay, nhà nghỉ hay cơ sở lưu trú khác.
Farmstay: ngủ trong vườn, không phải lúc nào cũng làm vườn
Chữ farmstay gợi hình ảnh khách ở trong trang trại, tham gia hái quả, cho gà ăn, xem cách làm cà phê. Ở nhiều nơi, phần trải nghiệm ấy có thật và là điểm khác biệt. Nhưng cũng có nơi gọi là farmstay chỉ vì nhà nằm giữa vườn, khách không tham gia gì ngoài ngắm cảnh. Cả hai đều hợp lệ, chỉ khác lời hứa.
Khi thấy chữ farmstay, câu hỏi nên đặt là: phần "farm" ở đây là gì. Có hoạt động nào khách tham gia được không, có theo mùa không, có tính riêng không. Ở vùng hồ, vườn thường là cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, mắc ca và cây ăn trái; mỗi loại có mùa thu hoạch riêng, ngoài mùa thì vườn chủ yếu để ngắm.
Về chỗ ngủ, farmstay có thể là phòng trong nhà chủ, nhà gỗ trong vườn hoặc dãy phòng riêng. Dịch vụ phụ thuộc vào kiểu đó hơn là vào chữ farmstay. Người quen khách sạn nên hỏi thêm về khu vệ sinh, nước nóng, lối đi từ chỗ đậu xe vì vườn thường có đường đất.
Bungalow: căn nhỏ tách riêng, riêng tư nhưng tự lập
Bungalow ở vùng du lịch Việt Nam thường là căn nhà nhỏ một tầng, xây bằng gỗ, tre hoặc gạch, có hiên nhìn ra cảnh, khu vệ sinh trong căn. Nhiều căn nằm rải trên sườn đồi, cách nhau một khoảng. Đây là kiểu chỗ ở cho sự riêng tư cao hơn phòng khách sạn: không chung tường, không có hành lang chung, mở cửa là thấy cảnh.
Cái đổi lại là tự lập: muốn gọi người phải đi bộ ra khu quản lý hoặc gọi điện, ban đêm đi lại trên lối dốc cần đèn, mưa to thì tiếng mưa trên mái nghe rõ. Với căn gỗ, cách âm và giữ ấm phụ thuộc chất lượng xây dựng. Hỏi về chăn, nước nóng, khe hở cửa khi trời lạnh là cần thiết.
Bungalow hợp cặp đôi, gia đình nhỏ muốn yên tĩnh, người thích ngồi hiên nhìn hồ. Người lớn tuổi đi lại khó nên hỏi kỹ lối đi và bậc thang; nhiều căn trên đồi phải leo một đoạn mới tới.
Về giấy tờ, một khu bungalow có thể đăng ký là nhà nghỉ du lịch, homestay hay cơ sở lưu trú khác tùy cách tổ chức. Với khách nghỉ ngắn ngày, điều này ít ảnh hưởng; với đoàn cần hoá đơn, nên hỏi trước khả năng xuất chứng từ.
Glamping và cắm trại: ngủ lều có tiện nghi đến đâu
Glamping là cách gọi ghép từ cắm trại và sự sang trọng: lều lớn dựng sẵn, có giường thật, chăn đệm, đèn, có nơi có điện và quạt sưởi. Khách không phải tự dựng lều, chỉ đến ở. Đây là kiểu ở cho người muốn cảm giác ngoài trời mà không chịu cảnh nằm đất.
Bãi cắm trại du lịch, loại có tên trong luật, đơn giản hơn: một khu đất có chỗ dựng lều, khu vệ sinh chung, có thể cho thuê lều và đồ cắm trại. Điều kiện tối thiểu xoay quanh vệ sinh, nước sạch, an ninh và phòng cháy, nhất là khi khách đốt lửa.
Ở vùng hồ có mùa mưa rõ rệt, cả glamping lẫn cắm trại đều chịu ảnh hưởng thời tiết nhiều nhất trong các kiểu chỗ ở. Gió lớn trên đồi, mưa đêm, sương ẩm làm lều lạnh và ướt. Hỏi về chỗ trú khi mưa, nền lều có kê cao không, có phương án chuyển vào phòng nếu thời tiết xấu không là việc nên làm trước khi đặt.
Người quen khách sạn nên chuẩn bị gì khi chọn các kiểu này
Áo ấm và tất. Nhà gỗ, lều thường lạnh hơn phòng xây kín. Đêm vùng cao có thể xuống thấp hơn anh chị nghĩ, nhất là gần sáng.
Đèn pin hoặc đèn đội đầu. Lối đi trong vườn, trên đồi buổi tối có khi chỉ có đèn thưa. Đèn điện thoại dùng được nhưng tốn pin khi sóng yếu.
Giày đế bám. Lối đất đỏ sau mưa trơn. Dép mỏng không hợp để đi lại giữa các căn.
Đồ chống côn trùng. Gần vườn, gần nước thường có muỗi và côn trùng. Hỏi cơ sở có màn hoặc lưới chống côn trùng không.
Túi chống nước. Giữ giấy tờ, điện thoại, đồ điện tử khô ráo khi ở lều hoặc nhà gỗ có độ ẩm cao.
Pin dự phòng. Ở lều hoặc căn xa khu chính, ổ cắm có thể ít hoặc không có. Sạc đầy trước khi đến và mang pin dự phòng để giữ liên lạc.
Khi nào nên chọn những kiểu này, khi nào không
Chọn farmstay, bungalow hay glamping khi chuyến đi đặt trọng tâm vào cảnh và cảm giác gần thiên nhiên, khi cả nhóm khoẻ, chịu được chút bất tiện, và khi thời tiết dự báo ổn. Chúng cho trải nghiệm mà khách sạn không có: ngủ dậy nghe chim, mở cửa thấy sương trên hồ, tối ngồi hiên nghe gió.
Không nên chọn khi đi cùng người cần hỗ trợ y tế, trẻ rất nhỏ ngủ khó, khi phải làm việc cần sóng và chỗ ngồi ổn định, hoặc khi dự báo mưa lớn kéo dài. Những lúc ấy, một phòng ở nơi có lễ tân, xây kín, có người trực sẽ cho giấc ngủ chắc hơn. Có thể kết hợp: một đêm ở bungalow cho trải nghiệm, một đêm ở nơi có dịch vụ cho nghỉ ngơi.
Khi cần xem chỗ ở cụ thể quanh hồ có ảnh thật, anh chị có thể tham khảo TaDungVilla.com, rồi hỏi thêm theo những điểm trong bài.
Farmstay và mùa vườn quanh hồ
Vườn quanh hồ Tà Đùng chủ yếu trồng cà phê, hồ tiêu, mắc ca, sầu riêng và một số cây ăn trái. Mỗi loại có mùa riêng: cà phê ở cao nguyên thường vào vụ thu hoạch khoảng cuối năm, trong khi các loại cây ăn trái có mùa khác nhau theo giống và theo năm. Ngoài mùa thu hoạch, vườn vẫn xanh và đẹp, nhưng hoạt động "trải nghiệm làm vườn" sẽ khác: có thể là tỉa cành, tưới, bón, hay chỉ là dạo vườn.
Vì vậy, nếu anh chị chọn farmstay để cho con trẻ biết hái cà phê, hãy hỏi cụ thể thời điểm mình đến có hoạt động đó không. Đừng dựa vào ảnh trên trang, vì ảnh thường chụp vào mùa đẹp nhất. Hỏi luôn việc trải nghiệm có tính phí không, cần mang giày, găng tay, áo dài tay không, vì vườn có côn trùng, có gai.
Một lưu ý nữa: vườn là sinh kế của chủ. Đi theo hướng dẫn, không tự ý hái, không giẫm lên gốc non. Một chuyến thăm vườn tôn trọng sẽ được chủ chào đón lần sau.
Đọc ảnh bungalow và lều cho đúng
Ảnh giới thiệu bungalow và lều glamping thường chụp vào lúc đẹp nhất: nắng chiều vàng, đèn dây sáng, chăn gối phẳng phiu. Những ảnh đó đúng, nhưng chưa đủ. Anh chị nên tìm thêm ảnh khu vệ sinh, lối đi từ chỗ đậu xe đến căn, khoảng cách giữa các căn, và nếu được, ảnh chụp vào ngày mưa.
Khoảng cách giữa các căn quyết định độ riêng tư: hai lều cách nhau vài bước chân thì tiếng nói chuyện bên cạnh nghe rõ. Lối đi quyết định sự thuận tiện ban đêm và khi mang hành lý. Khu vệ sinh chung hay riêng quyết định trải nghiệm buổi sáng. Hỏi xin những ảnh ấy là chuyện bình thường; nơi vận hành tốt thường sẵn sàng gửi.
Nếu có thể, hỏi thêm một đoạn video ngắn quay liền mạch từ chỗ đậu xe đi vào căn, rồi quay một vòng bên trong. Video liền mạch khó chọn góc hơn ảnh, nên cho anh chị cảm nhận khá sát về khoảng cách, độ dốc và kích thước thật. Với lều glamping, hỏi lều có sàn gỗ kê cao không, vải lều có hai lớp không, vì hai chi tiết này quyết định lều có khô và ấm qua một đêm mưa hay không.
Nước, vệ sinh và rác ở chỗ ở gần thiên nhiên
Ở farmstay, bungalow trên đồi hay khu cắm trại, nước có thể lấy từ giếng, suối hoặc bể chứa nước mưa, qua lọc trước khi dùng. Nước tắm thường ổn, nhưng nước uống nên hỏi rõ: có nước đóng bình không, có nước đun sôi không. Nước nóng có thể dùng năng lượng mặt trời, mạnh vào chiều, yếu vào sáng sớm sau đêm lạnh.
Khu vệ sinh chung ở bãi cắm trại cần được dọn thường xuyên; hỏi tần suất dọn và có đèn ban đêm không. Rác ở vùng xa không được thu gom hằng ngày như thành phố, nên nhiều nơi đề nghị khách phân loại, mang rác khó phân huỷ về. Làm theo yêu cầu ấy là cách giữ cho mặt hồ và đồi sạch cho những người đến sau.
Người quen khách sạn đôi khi bất ngờ vì phòng tắm ở farmstay hay bungalow không có đủ đồ dùng một lần như bàn chải, dầu gội gói nhỏ. Nhiều nơi cố ý hạn chế để giảm rác nhựa. Mang theo bộ đồ vệ sinh cá nhân là cách gọn nhất, vừa chủ động vừa đỡ phải hỏi.
Câu hỏi thường gặp
Glamping khác cắm trại thường thế nào?
Glamping có lều dựng sẵn, giường thật, chăn đệm, đèn, đôi khi có điện và khu vệ sinh gần. Cắm trại thường là khách tự dựng hoặc thuê lều, ngủ túi ngủ hoặc đệm hơi, dùng khu vệ sinh chung. Glamping tiện hơn nhưng vẫn chịu ảnh hưởng thời tiết.
Farmstay có được hái trái cây không?
Tùy nơi và tùy mùa. Có farmstay cho khách tham gia hái, có nơi chỉ để ngắm vườn. Hỏi trước hoạt động nào có trong thời gian anh chị đến, có tính phí riêng không, và cần mang gì.
Ngủ lều ven hồ có an toàn không?
Phụ thuộc vị trí và cách quản lý. Hỏi khoảng cách lều đến mép nước, có người trực đêm không, có chỗ trú khi mưa gió không. Với trẻ nhỏ, cần trông sát vì mép hồ và mép đồi có thể nguy hiểm.
Bungalow gỗ có lạnh không?
Có thể lạnh hơn phòng xây kín, nhất là đêm cuối năm. Nơi tốt chuẩn bị chăn dày, có thể có quạt sưởi. Hỏi trước và mang thêm áo ấm, tất để ngủ ngon.
Mưa lớn thì có đổi được sang phòng khác không?
Một số nơi có phương án chuyển khách vào phòng xây khi thời tiết xấu, nhiều nơi không có. Hỏi điều này trước khi đặt glamping hay cắm trại, và hỏi luôn chính sách đổi ngày nếu mưa kéo dài.